Uitstraling

‘Jullie zijn het zout der aarde. Maar als het zout zijn kracht verliest, waarmee zal het dan gezouten worden?’ (NBG) ‘Maar als jullie je invloed verliezen, wat moet er dan van de wereld worden? Jullie zijn het licht der wereld – een hooggelegen stad, die straalt in de nacht. Stop je licht niet weg!’ (Matt. 5:13, LW)
 
Zo daagt Jezus Zijn volgelingen uit, smaakmakers te zijn in deze wereld en het verschil te maken, invloed te hebben. Mensen met charisma te zijn, een mooi Grieks woord dat betekent: de uitstraling van iemand met een sterke persoonlijkheid. Iemand die zich bewust is van zijn identiteit, weet wie hij is en wat hij wil. Congruent in alle uitingen: zonder masker, van binnen en van buiten hetzelfde. 
 
God heeft van oorsprong alle mensen zó bedoeld! Mensen als expressieve wezens, die ieder op hun unieke wijze zichzelf tot uitdrukking brengen in de wereld. Op een authentieke manier invloed uitoefenen. Om zo’n smaakmaker te kunnen zijn, heb je een goed basisgevoel over jezelf nodig. Zelfvertrouwen, zelfbewustzijn. En dat begint met geloven in hoe God je ziet! Hij ziet jou graag een stukje van Zijn persoonlijkheid, Zijn veelkleurigheid weerspiegelen. Niemand heeft jouw unieke mix van talenten en eigenschappen. Jij bent daarvan de rentmeester. Je hoeft jezelf dus niet meer met anderen te vergelijken, want er is toch niemand zoals jij. God bedoelt jou als enige in jouw soort! Jij bent één van Zijn kleuren die je aan de wereld mag geven. 
 
Vaak is het dit, waar cliënten in mijn praktijk naar op zoek zijn: naar zichzelf. Wie ben ik? Wat wil ik? Ik heb het altijd anderen naar de zin gemaakt, hun goedkeuring gezocht en bevestiging nodig gehad. Maar mezelf goedkeuring geven? Hoe moet dat? 
 
Mijn cliënt heeft haar relatie zien stranden. Ze begrijpt er niets van. Ze heeft haar man in alles gevolgd, ze is hem altijd trouw geweest. Heeft zichzelf altijd weggecijferd voor zijn belangen. Ze heeft zelfs niet haar eigen opleiding afgemaakt, om in zijn zaak te kunnen komen werken. Ik zie haar radeloosheid, nu hij weg is. Ze kan niet meer op hem steunen en moet het allemaal  alleen doen met drie kinderen. Dat kan ze helemaal niet! 
 
Waar is het misgegaan? Voor een goede relatie zijn twee sterke persoonlijkheden, twee hele ‘ikken’ nodig. En niet een hele en een halve ‘ik’. In een evenwichtige relatie geven de partners elkaar in vertrouwen ruimte. Hun relatie is een verbond, gebaseerd op gelijkwaardigheid. Zo kunnen ze vrijheid ervaren en tegelijk verbondenheid.
 
Wat gebeurt er in een relatie als de één een sterke persoonlijkheid heeft en de ander veel minder of niet? Als die in het patroon zit van volgen, aanpassen, overlaten, geen grenzen stellen en zelf geen verantwoordelijkheid durven nemen? Dan groeit het scheef en gaat de een de ander op den duur verstikken. Want dit patroon gaat vaak gelijk op met claimen en controleren. Het gevaar is dan niet denkbeeldig, dat de sterkere helft vroeg of laat bezwijkt onder de druk. De wijk neemt, omdat het te benauwd wordt. En in het slechtste geval op een ander valt, die  wel onafhankelijk, zelfbewust en sterk is. 
Als echtparen pas in dit stadium naar de praktijk komen, zijn ze eigenlijk al te laat. In vaktermen: een buitenechtelijke relatie is een contra-indicatie voor relatietherapie. In gewone taal: als er al een derde in het spel is, dan is herstel van de relatie heel moeilijk. Vaak loopt het uit op een echtscheiding. Het enige dat mij dan nog rest, is met de achtergelaten partner in individuele therapie gaan werken aan ik-versterking. Waar is het misgegaan? Waar is mijn cliënt zichzelf kwijtgeraakt? Of heeft hij/zij nog nooit echt een eigen identiteit gevonden? 
 
Vrijwel altijd stuit ik dan op beschadigende levenservaringen en gaan we een verwerkings- en groeiproces in. Het dal in, erdoorheen en dan langzaam weer omhoog. Dat kost tijd en tranen. Maar het levert zo veel op! Niet langer een afhankelijk en onvolwassen  ‘halfje’, maar een hele, geheelde volwassene. Een volwaardige, zelfstandige persoonlijkheid. Iemand met zelfvertrouwen, die voor zichzelf kan opkomen. En zichzelf met net zoveel respect behandelt als een ander. 
 
Wat is kenmerkend voor mensen met een sterke persoonlijkheid? Ze zijn sociaal vaardig, maken makkelijk contact. Als ze iets zeggen, trekken andere mensen zich daar wat van aan. Ze zijn spontaan en zitten goed in hun vel. Ze blijven rustig bij stress, zijn vrolijk en optimistisch van aard. Ze zijn transparant en uiten wat ze voelen: stoppen hun emoties, optimisme en passies niet onder stoelen of banken. Ze hebben er geen moeite mee om gezien te worden. In feite doen ze precies datgene waartoe Jezus Zijn discipelen aanspoorde: Stop je licht niet weg! Als jullie je invloed niet laten gelden, wat moet er dan van deze wereld worden? Wees een smaakmaker en laat je zuivere levenswandel maar zien, net als het licht van een hooggelegen stad.
 
Goed nieuws! Charisma is voor 50% aangeboren. Iedereen krijgt een unieke persoonlijkheid met een eigen uitstraling mee en onder de juiste omstandigheden komt die vanzelf uit de dop. De andere helft is aan te leren!  Iemand met een sterke persoonlijkheid is niet alleen maar extrovert. Een belangrijk ingrediënt van charisma is luisteren, een vaak onderschatte vaardigheid. Wie luistert, laat zien dat hij de ander accepteert, meeleeft, oprecht geïnteresseerd is. Mensen knappen op van een luisterend oor! Heb je moeite met je ontspannen bewegen in grote groepen? Zie je op tegen die verjaardag? Ga in de luisterstand zitten en toon je oprechte belangstelling in die ander. Stel vragen en laat in je reacties merken dat je aandacht hebt voor de ander en met hem meeleeft. Voor je het weet ben je je eigen verlegenheid vergeten en heb je een goed gesprek! Waarbij jij misschien wel heel weinig zegt … maar de ander iets goeds geeft: je aandacht. Daar knapt ieder mens van op!