Mijn Blog

Uitstraling

04/01/2012 19:48:00

Uitstraling

‘Jullie zijn het zout der aarde. Maar als het zout zijn kracht verliest, waarmee zal het dan gezouten worden?’ (NBG) ‘Maar als jullie je invloed verliezen, wat moet er dan van de wereld worden? Jullie zijn het licht der wereld – een hooggelegen stad, die straalt in de nacht. Stop je licht niet weg!’ (Matt. 5:13, LW)

Zo daagt Jezus Zijn volgelingen uit, smaakmakers te zijn in deze wereld en het verschil te maken, invloed te hebben. Mensen met charisma te zijn, een mooi Grieks woord dat betekent: de uitstraling van iemand met een sterke persoonlijkheid. Iemand die zich bewust is van zijn identiteit, weet wie hij is en wat hij wil. Congruent in alle uitingen: zonder masker, van binnen en van buiten hetzelfde.

God heeft van oorsprong alle mensen zó bedoeld! Mensen als expressieve wezens, die ieder op hun unieke wijze zichzelf tot uitdrukking brengen in de wereld. Op een authentieke manier invloed uitoefenen. Om zo’n smaakmaker te kunnen zijn, heb je een goed basisgevoel over jezelf nodig. Zelfvertrouwen, zelfbewustzijn. En dat begint met geloven in hoe God je ziet! Hij ziet jou graag een stukje van Zijn persoonlijkheid, Zijn veelkleurigheid weerspiegelen. Niemand heeft jouw unieke mix van talenten en eigenschappen. Jij bent daarvan de rentmeester. Je hoeft jezelf dus niet meer met anderen te vergelijken, want er is toch niemand zoals jij. God bedoelt jou als enige in jouw soort! Jij bent één van Zijn kleuren die je aan de wereld mag geven.

Vaak is het dit, waar cliënten in mijn praktijk naar op zoek zijn: naar zichzelf. Wie ben ik? Wat wil ik? Ik heb het altijd anderen naar de zin gemaakt, hun goedkeuring gezocht en bevestiging nodig gehad. Maar mezelf goedkeuring geven? Hoe moet dat?

Mijn cliënt heeft haar relatie zien stranden. Ze begrijpt er niets van. Ze heeft haar man in alles gevolgd, ze is hem altijd trouw geweest. Heeft zichzelf altijd weggecijferd voor zijn belangen. Ze heeft zelfs niet haar eigen opleiding afgemaakt, om in zijn zaak te kunnen komen werken. Ik zie haar radeloosheid, nu hij weg is. Ze kan niet meer op hem steunen en moet het allemaal alleen doen met drie kinderen. Dat kan ze helemaal niet!

Waar is het misgegaan? Voor een goede relatie zijn twee sterke persoonlijkheden, twee hele ‘ikken’ nodig. En niet een hele en een halve ‘ik’. In een evenwichtige relatie geven de partners elkaar in vertrouwen ruimte. Hun relatie is een verbond, gebaseerd op gelijkwaardigheid. Zo kunnen ze vrijheid ervaren en tegelijk verbondenheid.

Wat gebeurt er in een relatie als de één een sterke persoonlijkheid heeft en de ander veel minder of niet? Als die in het patroon zit van volgen, aanpassen, overlaten, geen grenzen stellen en zelf geen verantwoordelijkheid durven nemen? Dan groeit het scheef en gaat de een de ander op den duur verstikken. Want dit patroon gaat vaak gelijk op met claimen en controleren. Het gevaar is dan niet denkbeeldig, dat de sterkere helft vroeg of laat bezwijkt onder de druk. De wijk neemt, omdat het te benauwd wordt. En in het slechtste geval op een ander valt, die wel onafhankelijk, zelfbewust en sterk is.

Als echtparen pas in dit stadium naar de praktijk komen, zijn ze eigenlijk al te laat. In vaktermen: een buitenechtelijke relatie is een contra-indicatie voor relatietherapie. In gewone taal: als er al een derde in het spel is, dan is herstel van de relatie heel moeilijk. Vaak loopt het uit op een echtscheiding. Het enige dat mij dan nog rest, is met de achtergelaten partner in individuele therapie gaan werken aan ik-versterking. Waar is het misgegaan? Waar is mijn cliënt zichzelf kwijtgeraakt? Of heeft hij/zij nog nooit echt een eigen identiteit gevonden?

Vrijwel altijd stuit ik dan op beschadigende levenservaringen en gaan we een verwerkings- en groeiproces in. Het dal in, erdoorheen en dan langzaam weer omhoog. Dat kost tijd en tranen. Maar het levert zo veel op! Niet langer een afhankelijk en onvolwassen ‘halfje’, maar een hele, geheelde volwassene. Een volwaardige, zelfstandige persoonlijkheid. Iemand met zelfvertrouwen, die voor zichzelf kan opkomen. En zichzelf met net zoveel respect behandelt als een ander.

Wat is kenmerkend voor mensen met een sterke persoonlijkheid? Ze zijn sociaal vaardig, maken makkelijk contact. Als ze iets zeggen, trekken andere mensen zich daar wat van aan. Ze zijn spontaan en zitten goed in hun vel. Ze blijven rustig bij stress, zijn vrolijk en optimistisch van aard. Ze zijn transparant en uiten wat ze voelen: stoppen hun emoties, optimisme en passies niet onder stoelen of banken. Ze hebben er geen moeite mee om gezien te worden. In feite doen ze precies datgene waartoe Jezus Zijn discipelen aanspoorde: Stop je licht niet weg! Als jullie je invloed niet laten gelden, wat moet er dan van deze wereld worden? Wees een smaakmaker en laat je zuivere levenswandel maar zien, net als het licht van een hooggelegen stad.

Goed nieuws! Charisma is voor 50% aangeboren. Iedereen krijgt een unieke persoonlijkheid met een eigen uitstraling mee en onder de juiste omstandigheden komt die vanzelf uit de dop. De andere helft is aan te leren! Iemand met een sterke persoonlijkheid is niet alleen maar extrovert. Een belangrijk ingrediënt van charisma is luisteren, een vaak onderschatte vaardigheid. Wie luistert, laat zien dat hij de ander accepteert, meeleeft, oprecht geïnteresseerd is. Mensen knappen op van een luisterend oor! Heb je moeite met je ontspannen bewegen in grote groepen? Zie je op tegen die verjaardag? Ga in de luisterstand zitten en toon je oprechte belangstelling in die ander. Stel vragen en laat in je reacties merken dat je aandacht hebt voor de ander en met hem meeleeft. Voor je het weet ben je je eigen verlegenheid vergeten en heb je een goed gesprek! Waarbij jij misschien wel heel weinig zegt … maar de ander iets goeds geeft: je aandacht. Daar knapt ieder mens van op!

Voer hier uw post in.

Een voorproefje van 'Moeder!' van puberende peuters tot peuterende pubers

02/09/2012 18:00:00

MSN - Moeders snappen niks!

Jarenlang maakte ze met haar vriendinnetjes de buurt gezellig onveilig met stoepkrijt, skates, hutten, balspelletjes en enthousiast meidengejoel. Maar op een dag werd alles anders.

Vier jaar geleden. Het groepje van 5 heeft elkaar als vanouds van huis gehaald en een poosje babbelend door de buurt gekuierd. Nee, geen zin meer in stoepkrijten, hinkelen of verstoppertje. Daarvoor voelen ze zich nu echt te groot! Na een half uurtje komt Elze (11) al weer naar binnen. Op mijn verbaasde blik reageert ze met de historische woorden:

‘We weten niks meer te zeggen .... we gaan maar op MSN!’

Ik schiet in de lach. ‘Op MSN?? En weet je daar dan nog wèl wat te zeggen? Is dat nou gezellig, allemaal in je eentje thuis achter een computer? Samen is toch veel leuker? Buiten is toch veel lekkerder? Het is zulk heerlijk weer!’

Ongeduldig schouderophalen, wanhopige blik ten hemel, zucht. Moeders!

‘Mam, dat snap jij toch niet! Laat me nou maar!’

En sindsdien is er een MSN-wereld opengegaan, of liever gezegd binnengeslopen. Inmiddels is Elze 15. Haar PC staat beneden. Daarachter leeft ze een eigen leventje. Nooit een typediploma gehaald, maar evengoed ratelen de toetsen op topsnelheid. Om tussen de huiswerkbedrijven door te chatten met joost-mag-weten-wie allemaal tegelijk. Op haar gezicht de bijbehorende uitdrukkingen, meestal een grijns, af en toe een grinnik. Om de minuut een pliepgeluidje dat er weer een antwoord binnen is. Snel kijken! Die samenvatting maken komt dadelijk wel weer. Doppen met muziek in haar oren. Hoe je op die manier je huiswerk kan maken? Het is mij een raadsel, maar haar rapporten zijn tot nu toe in orde. Zolang krijgt ze het voordeel van de twijfel.

‘We doen samen ons huiswerk mam! We vragen elkaar dingetjes en zo!’ Aha ...

‘Hé Elze, mag ik ook mee lachen?’ vraag ik bij het zoveelste lachsalvo. Een verstrooide blik opzij van oh, zit jij er ook nog? Dan gauw terug haar www.wereldje in. Via de webcam laten ze elkaar foto’s uit hun kinderalbum zien. Een jongen uit haar klas schrijft haar hartveroverende taal, veilig achter zijn beeldscherm. Daar geeft het niet dat hij een kop kleiner is dan zij. Maar de volgende dag in de klas durft hij haar nog niet eens te vragen hoe laat het is! Na school stikt ze van de lach met haar vriendinnen op MSN.

Dan moet ze voor godsdienst de verschillen tussen een aantal toekomstvisies onderzoeken. Haar groepje ‘doet’ new age, astrologie en tarot, en Elze neemt Openbaring voor haar rekening. Niet de slechtste keuze, denk ik stiekem. Maar wel een lastige. En jawel. Ineens hoort mam wèl bij de on line club! Elze bestookt me met duizend vragen en wisselt ijverig de antwoorden met haar groepje via MSN. Aan de veelvuldige pliepjes te horen wordt er aan de andere kant actief meegedacht. Nog meer vragen! Ik laat haar in de Bijbel duiken en in een tekst voor tekst verklaring, want moeder gaat natuurlijk niet alles souffleren. Het werkstuk levert een 8 op. Nieuwsgierig blader ik het door. ‘God staat achter de mensen en houdt van ze!’ hebben ze in de conclusie geschreven. Ik knik voldaan. Waar MSN al goed voor is … !

Ach joh, je speelt toch niet met die sukkel?

Nu de episode achter de rug is, halen we opgelucht adem. We zijn door een benauwde flessenhals gekropen met onze zoon van 10. In korte tijd veranderde Tim van een vrolijke boy die altijd opgewekt zwaaiend naar school fietste, in een somber kereltje dat in bed huilde en tegen de volgende schooldag opzag.

Ik begrijp uit het verhaal dat zijn twee vriendjes hebben gekozen voor ‘verkering’ met de twee dames die het in de klas voor het zeggen hebben. Bijvoorbeeld over wie er wel en niet mag meedoen met tikkertje in de pauze. ‘Nou vooruit, voor deze keer dan, omdat het de laatste vrijdag voor de vakantie is … ‘ krijgt Tim te horen. Mijn klomp breekt en ik lach ongelovig … dat is toch te erg? Hoe kan het dat alle kinderen zich laten aanleunen dat twee van hen de klas in tweeën splitsen? De jongetjes doen alles om in het gevlei te komen en vooral, om erin te blijven. Desnoods verloochenen ze een vriendschap …

‘Ach joh, je speelt toch niet met die sukkel?’ zegt een omhoog gevallen dametje in de klas. Vriendje schudt zijn hoofd, maar doet een schichtige knipoog naar Tim, om zijn gezicht nog te redden. Die weet zo langzamerhand niet meer wat hij aan zijn kameraad heeft. De negatieve fluistercampagne begint z’n wrange vruchten af te werpen. Er is geen grip op te krijgen. Thuis spoor ik Tim aan, zich te richten op andere jongens in zijn klas en de pestclub links te laten liggen. Dat probeert hij uit alle macht, maar ze zoeken hem op en lopen vervolgens demonstratief met een boog om hem heen, ‘vanwege de luizen’.

Werken aan weerbaarheid, heb ik ergens gelezen. Hoe, vraag ik me opstandig af! Hoe moet hij zich verweren tegen zulke zinloze messteken als ‘Hé watje! Je hebt een meidengezicht!’ Terugschelden? Openlijke vijandigheid? Dat lost niks op. En ik wil trouwens helemaal niet dat mijn kind een gevoelloze eeltlaag om zijn hart legt. Hij kan juist nog zo heerlijk ongerept en ongeremd voelen. Wat zou het prachtig zijn als hij ook als groot mens zo kon blijven. Maar nu deelt het leven de eerste klappen uit. Ik houd mijn hart vast. Tot nu toe liep het allemaal zo makkelijk. Haantje de voorste, lessen een makkie, altijd ’t eerste klaar, nooit om een weerwoord verlegen, langste benen, snelste met tikkertje … misschien keren juist die elementen zich nu wel tegen hem. In elk geval wordt hij door twee dametjes in de groep niet meer gepruimd. Te bijdehand? Te weinig onder de indruk van hun ontluikende charmes? Te ongenadig en te openlijk in zijn commentaar op hun fluisterpraatjes en sterallures?

Hoe het ook zij, Tim begint nu tekenen van afbrokkelend zelfvertrouwen te vertonen. Mijn maag krimpt ineen als ik hem overloop, terwijl hij zichzelf ernstig in de spiegel staat te bestuderen. ‘Zie ik er wel leuk uit, mam? Ik heb toch geen luizen?’ Welnee kerel! Flauwe pesterij. Ik haal mijn hand door zijn mooie haarbos. ‘Heb ik een meisjesgezicht, mam? Dat zegt Ron’. Boos-verbaasd kijk ik naar zijn spiegelbeeld. Mijn moederhart staat op! Wie durft er een nadelig woord te zeggen over mijn zoon? Met z’n prachtig bruine, perzikgave huid, z’n blonde haar en blauwe ogen. Het is duidelijk, hier zijn een paar jaloerse plaaggeesten een boel onzin aan het bedenken om mijn kind onderuit te halen.

Wat te doen? De vriendjes die nu heulen met de dames, zaten nog maar enkele weken geleden regelmatig gezellig babbelend bij ons aan tafel. Tim haalde ze trouw elke ochtend op. Totdat ze plotseling ‘anders’ gingen doen. ’s Avonds elf uur. Een enorme huilbui. ‘Het is al zo láng mam, en ik kan er niet meer tegen’ zegt ’ie daarna vreemd kalm. Alle alarmbellen in mijn hoofd rinkelen. Vechtlust! Dit moet stoppen! Het is zo redeloos, zo onbegrijpelijk flauw, maar tegelijk zo gemeen en destructief.

De volgende dag bel ik de moeder van een van de vriendjes op. Ik vertel haar dat ik me zorgen maak over onze jongens en stort het hele verhaal in haar schoot. Ze is verontwaardigd. Wist van niets. Had alleen gemerkt dat Tim haar zoon niet meer kwam ophalen. Ze gaat het gesprek aan – jazeker, behoedzaam, maar wel duidelijk en vandaag nog! Het gewicht op mijn borst is weg.

De volgende dag tussen de middag: ‘Mam, goed nieuws! Ron heeft sorry gezegd en dat ’ie ermee stopt. En dat ik zeker wel een paar rotte weken heb gehad? En dat hij tegen Ralf ook zal zeggen dat die ermee moet stoppen!’ Hoe grillig kunnen kinderen van tien jaar zijn, als het om hun plekje in de groep gaat. Wat is er weinig voor nodig om een kind ongelukkig te maken. Twee vriendjes besloten Tim niet meer aardig te vinden en dat was dan dat. Het gevolg was a hell of a time voor hem. Ze hebben nu besloten weer ‘goed’ tegen hem te zijn, en dat is dan dat. En Tim gaat weer opgewekt naar school.

Ik verzucht ‘dank U wel Heer …’ en doe even mijn ogen dicht. Wat een kwetsbaar bezit, kinderen.

Kan ik dat zien op een plaatje?

Hoe leg je een kleuter uit wat het koninkrijk van God is? Ik dacht het wel te weten: hem alle Bijbelverhalen inprenten, dagelijks bidden en op zondag samen zingen, luisteren en 'werken' over de Bijbel. En dan zal hij het toch wel zo'n beetje snappen, allemaal?

Zo simpel werkt het niet, in elk geval niet bij onze Benjamin (5). Iedereen kan hem wel van alles vertellen, maar het gaat in het leven om harde bewijzen! Nieuwsgierig drinkt hij de wereld in met al zijn zintuigen. Zijn hersens draaien op volle toeren en willen voor alles een verklaring.

Met Pasen vraagt hij zakelijk: 'Heb jij een plaatje, dat ik die gaten kan zien?'

En: 'Waarom kan God ons wèl zien, maar wij Hem niet?'

Hoe leg je nou uit dat het geloof nou juist het bewijs is van iets dat je niet ziet? De kinderlogica vat dat niet. Kinderen willen handvatten, tastbare bewijzen dat het werkt. Dat je kan zeggen: zie je nou wel? En ter onderstreping het liefst een wonder op z’n tijd; zo eentje als toen Jezus nog in levende onder de mensen was.

Aan tafel komt het gesprek op iemand die ernstig ziek is. We leggen in kindertaal uit dat er in deze wereld nu nog lijden is, maar dat er een tijd komt dat er geen oorlog, boosheid, ziekte of pijn meer zullen zijn. Dat de Heer heeft beloofd dat Hij alle tranen van de ogen zal afdrogen. En dat de duivel en zijn hele leger zullen zijn overwonnen.

Benjamin weer: 'Kan ik dat zien op een plaatje?'

'Nee, Benjamin'.

'Maar je kan het toch wel tékenen? En dan moet je Jezus tekenen met hele dikke spierballen!'

Tim (13) is naar een spetterende jeugdmeeting geweest. Gave muziek, leuke workshops en een spreker die startte met de gevleugelde woorden: 'Jullie gaan hier niet onveranderd vandaan!'

Tim had zijn wenkbrauwen opgetrokken. Wat gaat hier gebeuren? Is dat gevaarlijk? Of juist mooi?

Maar vervolgens had hij zich onbevangen in het gewoel gestort, zich 's middags uitgeleefd in een schilderworkshop en 's avonds aan de lippen van de spreker gehangen. Aan 't eind werd een oproep gedaan, en een groot aantal jongeren ging naar voren om te knielen voor gebed.

'Ben jij ook naar voren gegaan, Tim?'

'Nee, maar ik twijfelde wèl …'

'Hoezo dan?'

Nadenkende frons. 'Ja … kwenie … ik hoor natuurlijk al bij Jezus, maar het is toch anders, als je groter wordt … het komt toch dichterbij je, op zo'n dag. Dat je ècht zèlf moet kiezen. Misschien ga ik de volgende keer wel … Dat je veranderd weg gaat … ik geloof toch wel dat het waar is.'

Ons hart maakte een sprongetje. We weten heel goed dat het voor een persoonlijke relatie met Jezus niet genoeg is om het evangelie met de paplepel ingegoten te krijgen.

Dit is nu zo'n kostbare, eigen ervaring voor onze oudste.

Op school had de docente Godsdienst het zevende uur geen zin meer in lesgeven en de klas geen zin meer in les krijgen. Ze had met de benen op tafel een boom opgezet over de geestelijke wereld. Er ontspon zich een openhartig gesprek in de klas, waarbij allerlei ervaringen met het onzienlijke langs kwamen. Geesten oproepen, glaasje draaien, maar ook het krachtdadig ingrijpen van goede engelen. De docente had de tieners gewaarschuwd, dat occulte praktijken niet vrijblijvend zijn. Ze had er een getuigenis van een ervaring met goede engelen tegenover gezet. Ik dankte de hemel voor zo'n docente. Dit gesprek heeft ongetwijfeld meer impact op haar leerlingen gehad dan tien gewone lessen!

Tim wil meer weten over de goede engelen. Ik zeg dat tweederde van de hemelse legerschare aan onze kant staat en door God wordt uitgezonden om Zijn kinderen te dienen. Ik vertel hem over iemand die wij kennen, hoe ze op haar fiets haar evenwicht verloor en onder een aanstormende auto dreigde te komen. Hoe onzichtbare, sterke handen haar halverwege de val opvingen en weer rechtop hielpen. Dat elk kind een engel 'heeft', die dag en nacht het aangezicht van God ziet.

Tim laat het langzaam tot zich doordringen. 'Goed dat ik dat weet mam. Maar ik moet er wel in geloven hè, anders werkt het niet, uh, hij niet.'

Zojuist verschenen!

02/05/2012 21:15:00

... mijn boek:

Moeder! van puberende peuters tot peuterende pubers

Moeder!

De mooiste naam die er is …

Moeder!

De moeilijkste en tegelijk prachtigste taak ter wereld ...

Moeder!

Degene die je roept als de nood het hoogst is …

Moeder!

De belangrijkste persoon op aarde ...

In dit autobiografische boek geef ik een openhartige blik in vijftien jaar moederschap. Je mag over mijn schouder meekijken tijdens die intensieve, maar tegelijk prachtige periode met drie kinderen van peutertijd tot puberteit. Meeleven terwijl ik speelde, stoeide, maar soms ook worstelde met de opvoeding. Moederen is, behalve multitasken, managen en van mooie momenten genieten, wel eens moeizaam modderen ... maar vooral veel lachen en me verbazen!

‘Juweeltjes’ noemde de hoofdredacteur de hoofdstukken, die eerder afzonderlijk verschenen in het magazine Charisma. Samen vormen ze een kroniek van een hedendaags christelijk gezin, ons gezin!

Ik kreeg de waarde en waarheid van het evangelie van huis uit mee. Maar ik ontdekte ook dat God geen kleinkinderen heeft! Wanneer het geloof blijft steken in een ‘aangeleerd gebod van mensen’, zullen kinderen geen persoonlijke, levende relatie met God gaan ervaren.

Zo lang ze klein waren, kon ik ze meegeven wat ik zelf had geleerd en wat voor mij persoonlijk waardevol was gebleken. Maar daarna was het aan henzelf om te kiezen wat ze ermee gingen doen! Dat opvoeden loslaten is, weten we allemaal. Maar hoe lastig dat kan zijn … daar draai ik geen doekjes om.

Terwijl onze pubers nu opgroeien naar volwassenheid, ervaren we dat respect voor hun identiteit en de keuzes die ze maken - ook als dat niet de mijne zijn - de enige manier is om een open, warme relatie met ze te behouden. We krijgen er volwassen kameraden voor terug, die nog steeds graag worden vastgehouden, maar dan in een juist getimede big hug!

Ik wil mij met dit boek graag verbinden met alle ouders, die zich net als ik wel eens hebben afgevraagd: hoe doe ik dat nou, mijn kinderen christelijk opvoeden in de wereld van vandaag? Er is geen enkele opleiding voor. En daar komt bij: kinderen doen niet wat je zegt - ze doen wat je doet ...

Nieuwsgierig geworden? Je kunt het boek bestellen door € 14,95 over te maken op rekening 4405068 t.n.v. Comfort Counselling & Coaching te Gouda, onder vermelding van je naam en adres. Dan krijg je het per omgaande toegestuurd!

Het lege nestsyndroom

12/01/2011 17:25:00

Het lege nestsyndroom

Rare uitdrukking, eigenlijk. Zouden vogels daar last van hebben: een syndroom, een verzameling van nare gevoelens nadat hun laatste jong is uitgevlogen? Ik denk het niet! Na een inspannende periode van nest bouwen, broeden, zorgen, wekenlang heen en weer vliegen om de niet te verzadigen snaveltjes te vullen, moedigen ze het kroost juist aan om uit te vliegen. Sommige vogelmoeders helpen hun kuikens een handje en kieperen ze zonder pardon uit het nest!

Kinderen krijg je, maar ze worden nooit je bezit. Je hebt ze een poosje ‘te leen’, een periode waarin je als ouders je best doet om er zo leuk mogelijke volwassenen van te maken. Stap voor stap meer verantwoordelijkheid, vertrouwen geven, van de vrijheid laten proeven en loslaten. Je weet dat je als ouder bent geslaagd, als ze ook daarna uit zichzelf je gezelschap nog regelmatig zoeken. Als je een hechte en gezonde relatie met ze hebt, blijven ze graag komen, op basis van kameraadschap en de wetenschap dat ze altijd bij je terecht kunnen. Jouw levenservaring komt nog altijd goed van pas bij het nemen van lastige beslissingen. Vooropgezet dat je hun eigen keuzevrijheid en verantwoordelijkheid respecteert. En alleen adviezen geeft als ze erom vragen!

Wat zijn de symptomen van het lege nestsyndroom?

- Gevoelens van verdriet en gemis: een langdurige, verdrietige onderstroom in je ziel

- gevoelens van leegte, doelloosheid, waardeloosheid, zinloosheid.

- Verwarring over de eigen identiteit: wie ben ik, nu ik niet meer nodig ben als zorgende ouder?

Voorbereiden op een leeg nest

Wat doe je met de tijd, rust en ruimte die je ten deel gaan vallen? Allereerst: je ogen er niet voor sluiten, maar er dankbaar gebruik van maken! Door geleidelijk aan meer dingen voor jezelf te gaan doen. Een nieuwe baan, studie, een hobby oppakken, waar je nooit genoeg tijd voor had. Nu kun je dat schilderij eindelijk rustig afmaken. Ongestoord zitten studeren of schrijven, zonder onderbroken te worden. Vriendschappen opfrissen, want nu heb je er de tijd voor. Kortom: vul de jou toevallende tijd als een goed rentmeester in, met activiteiten waar jij van geniet en die je in contact brengen met anderen.

Last but not least: tijd voor een relatie-APK! Hoe staat die ervoor? Hebben jullie behalve voor de kinderen, al die jaren ook voor je relatie gezorgd? Samen tijd doorgebracht? Een uitdaging, als je nu ontdekt dat de gesprekken alleen nog maar over de kinderen gingen …

Pijn van een leeg nest

Is het louter de stilte, het gemis? Of zit er een diepere pijn onder dat gevoel van verdriet, zinloosheid, doelloosheid, eenzaamheid? Is het een leegte die je al die jaren hebt opgevuld met zorgen en beschikbaar zijn voor de kinderen? Wat geeft je dat verlaten gevoel? Zocht je je identiteit, je eigenwaarde vooral in het ouderschap? Waar ben jij zelf dan gebleven? Mogelijk klopt er iets op de deur van je hart, dat aandacht nodig heeft. Nu heb je alle tijd om jezelf een spiegel voor te (laten) houden en dat onbestemde gevoel aandacht te geven.

Geef je kinderen de ruimte en de vrijheid om uit te vliegen! Het is heel belastend voor ze, als ze voelen dat jij hen nodig hebt om een leegte op te vullen. Als zij voor jouw welzijn moeten zorgen … Neem verantwoordelijkheid voor jezelf, als je depressief en leeg op de bank zit; als die verdrietige onderstroom maar blijft aanhouden. Praat erover! Een opluchting voor jou, en ruimte scheppend voor je kinderen.

Een leeg nest na scheiding

Zijn je kinderen vervroegd en abrupt uitgevlogen, omdat ze na een scheiding met de andere partner zijn meegegaan, dan is het een heel ander verhaal. Het lege nest syndroom kenmerkt zich dan door een mengeling van verdriet, spijt, wroeging, boosheid en gevoelens van groot gemis. Je kinderen zijn misschien nog jong. Zij en jij waren helemaal niet klaar voor zo’n vroeg afscheid. Daar bovenop komt het verdriet van je kinderen, omdat hun nestje nu is opgedeeld en ze telkens heen en weer moeten ‘vliegen’. Bij jou zijn ze ‘slechts op bezoek’. Maar dat kan het samenleven als gezin nooit vervangen … Zeker in de beginfase kunnen kinderen zich verscheurd voelen. De dagelijkse huis-, tuin- en keukendingen die je voorheen deelde, beleef je niet meer met elkaar. Je moet het nu hebben van dat ene weekend, die paar weken per jaar. En dan moet het ook gezellig zijn! Liefst geen enkele wanklank. Maar zo is het leven nu eenmaal niet ...

Dit is de versie van het lege nestsyndroom, die we tegenwoordig helaas veel zien. Als achterblijvende ouder heb je dan met recht een rouwtaak: afscheid nemen van wat was. Rouwen om wat niet zo heeft mogen zijn en wat ook niet meer komt: een vredig, harmonieus gezin. Je had het zo graag anders gewild. Rouw om het fysieke gemis van je kinderen. Zoek hulp als je merkt dat je erin blijft steken.

Vergeving

10/27/2011 17:26:00

Voor veel mensen is vergeving een beladen zaak. Ze hebben er grote moeite mee. Er is hen onrecht en pijn aangedaan. Eenzijdig vergeven? Dan laat je de ander ‘er zomaar mee wegkomen’! Dat doet geen recht aan hun rechtvaardigheidsgevoel. En daarom houden ze hun wrok en boosheid vast … maar ook de pijn die daaronder zit. En ze lijden, psychisch en fysiek.

Vergeving … voor veel christenen iets dat je wel moet. Want er staat nu eenmaal dat als wij niet vergeven, onze hemelse Vader ons ook niet zal vergeven. Dat voelt als: er zit niets anders op dan te gehoorzamen. Dan loop je vroeg of laat vast. Je wilt het wel, je hebt het misschien al meermalen geprobeerd, maar … de pijn gaat maar niet over. Kleine dingen kun je makkelijk vergeven. Maar als een dronken automobilist je kind heeft doodgereden of je partner heeft je in de steek gelaten voor een ander, dan is het een heel ander verhaal.

Iemand zei eens tegen me: ‘Ik heb het vergeven hoor, ik heb het losgelaten. Want anders word ik er zelf nog ziek van!’ Daar had ze een punt. Feit is dat vastgehouden wrok en niet geuite, onverwerkte psychische pijn vaak een uitweg zoeken via het lichaam. Mensen krijgen allerlei vage lichamelijke klachten of zwaardere, zoals migraine of zelfs kanker. Het is dus vooral in je eigen belang, om te vergeven! Zelfs, of misschien beter gezegd: juist als de dader geen berouw toont ...

Maar hoe dan?

Mijn cliënt* zit er middenin. Ze ervaart de pijn over wat er in het verleden is gebeurd als een blokkade in haar leven, tot op de dag van vandaag. Ze heeft ontdekt dat er nog zoveel opgekropte boosheid in haar hart zit, waar ze tot nu toe niets mee heeft gedaan. Omdat ze er anderen niet mee lastig wilde vallen. Maar uiteindelijk werd de druk in de ketel te hoog. Ze zocht en vond de weg naar mijn praktijk. Ik luister bewogen naar haar verhaal. Ze voelt ruimte en veiligheid en het hele relaas stroomt samen met de tranen, eindelijk naar buiten.

Ik help haar het vergevingsproces te doorlopen. Een van de belangrijkste stappen is het tot uitdrukking brengen van de boosheid en de pijn. Veel christenen ervaren een rem als het daarom gaat. Er ligt een taboe op boosheid. Dat is toch niet positief? Maar ik moedig mijn cliënt juist aan om het wèl te doen! Ze mag bij mij ongeremd zeggen wat het met haar heeft gedaan, hoe het haar verdere leven heeft beïnvloed, hoeveel pijn het haar heeft gedaan, en hoeveel last ze er tot op de dag van vandaag nog van heeft … Het had nooit mogen gebeuren! Ze mag er met terugwerkende kracht: de kracht die ze nu wèl heeft, alsnog heftig tegen protesteren.

En daar zit ineens de tiener voor me die het allemaal heeft meegemaakt. Haar ogen gesloten en twee handen in één vuist samengebald, is ze in haar binnenwereld even terug in de tijd. In onvervalste tienertaal gooit ze alles eruit wat ze toen niet kon zeggen. Even pauze … en dan komt er nog meer protest en verdriet … ik geef haar alle tijd die ze nodig heeft. Voel haar verontwaardiging en pijn met haar mee. Als ze er helemaal klaar mee is, letterlijk en figuurlijk, komt er ruimte. De rust keert weer en geleidelijk aan kan ze de bereidheid gaan voelen om tot echte, diepe vergeving te komen. Om de ander te gaan loslaten met een: ‘Je bent me niets meer schuldig, ik verwacht niets meer van jou, ik laat je vrij …’

Vergeving is een proces. Geen eenmalige handeling, geen ‘stap in gehoorzaamheid’, of louter een rationele beslissing van je wil. Je kunt alleen dan werkelijk en definitief vergeven, als je hele hart, dus ook al je emoties, erbij betrokken zijn. Als er aandacht en erkenning is geweest voor je boosheid en de pijn die je hebt geleden. Het mooie is dat daardoor in je hart een proces van heling op gang komt. Zelfs al komt er nooit meer erkenning of een excuus van de dader zelf.

Ik zie het gebeuren bij mijn cliënt. Ze slaakt een paar keer een diepe zucht en doet haar ogen weer open. Door haar tranen heen grapt ze: ‘zucht-geeft-lucht-aan-een-hart-vol-smart!’ En ik weet dat de grootste pijn nu achter de rug is. Berusting wordt voelbaar. De angel is eruit, de druk is van de ketel. Vanaf nu zal ze meer ruimte en vrijheid gaan ervaren. Ja, ze voelt zich nu al een kilo lichter, zegt ze terwijl ze de deur uitstapt!

Na zo’n sessie kan ik die dankbare smile niet van mijn gezicht krijgen …

* Gepubliceerd met nadrukkelijke toestemming van cliënt!

Grenzeloos verdrietig

06/11/2011 19:13:00

Grenzeloos verdrietig

Voor me zit een grenzeloos verdrietige cliënt. Hij heeft zijn grenzen te lang genegeerd en nu is hij getackeld door zijn eigen lichaam. Het weigerde nog langer mee te werken aan jarenlange roofbouw. Doorgegaan totdat hij er letterlijk bij neerviel. Opgebrand. Burn out. Het hield – letterlijk - op. Hoe liet hij het zover komen? De sleutel: een gevoel van grenzen. Waar begin ik en waar hou ik op? Wie ben ik? Wat wil ik? Wat wil ik niet? Om dat te kunnen weten heb je een stevig ik-gevoel nodig. Een besef van identiteit: dat ben ik, zó ben ik, en zo ben ik oké! Zó ver wil ik gaan, en dat is voor mij de grens. Niet iedereen krijgt dat besef vanzelf en in voldoende mate mee in het leven.

Mijn cliënt heeft zich noodgedwongen een paar duidelijke doelen gesteld. Hij kan er niet meer omheen. Hij wil onder ogen zien hoe hij het voor elkaar heeft gekregen om zó lang zó veel te ver te gaan. In harmonie komen met zichzelf en vooral met dat deel dat hij zoveel geweld heeft aangedaan: zijn lichaam. Hij wil zijn grenzen gaan ontdekken, definiëren, ze leren voelen en respecteren. En vervolgens wil hij ze ook duidelijk maken aan de wereld om zich heen. Een hele uitdaging! Daarom is genezen van burn out een zaak van langere adem.

Je hebt een gezond gevoel van grenzen nodig om goed te kunnen functioneren. En daarvoor is het heel belangrijk dat je goed kunt voelen! Juist daar zit ‘m bij veel mensen de kneep. Ze leerden dat ‘op je gevoel’ leven riskant is, dat voelen zwak is, dat je met je geest moet heersen over je ziel en lichaam. En daarmee gingen ze de signalen van hun lichaam veronachtzamen. Want alles wat er te voelen valt, voel je in je lichaam. Talloos zijn de uitdrukkingen in onze taal die daarop wijzen. Dat ligt als een steen in mijn maag … ik krijg een brok in mijn keel … ik heb vlinders in mijn maag … daar krijg ik pijn in mijn buik van … Je lichaam doet op alle fronten mee. Je leeft je leven immers in je lichaam? Het laat je voelen of je goed in je vel zit, of je fit bent of moe, of je behoefte hebt aan rust of eten. Dat zijn de primaire behoeften.

Je lichaam laat je ook voelen, hoe je ziel zich voelt en dat is een andere dimensie. Ook al je emoties zijn voelbaar in je lichaam. Mijn hart springt op van blijdschap! Ik spring uit mijn vel van woede …! Het verdriet ligt als een klemmende band om mijn borst … Mijn maag doet pijn van spanning. Ik ben zo verliefd dat ik er niet van kan eten ...

Onze cultuur heeft ons geleerd dat gevoelens niet betrouwbaar zijn en minder belangrijk dan kennis. Het is ‘gevaarlijk’ om je te laten leiden door je gevoel! Tientallen jaren is het accent gelegd op geloof en volharding, kennis, de geest, de ratio en de wetenschap. Emoties werden geassocieerd met zwakte en gezien als uitingen van de ‘zielige’ ziel. Die moesten we zoveel mogelijk bedwingen en verbergen. Het heeft gemaakt dat veel mensen een gezond gevoel van grenzen zijn kwijtgeraakt en grotendeels alleen maar ‘in hun hoofd’ leven.

Maar de God van liefde schiep ons naar Zijn beeld, inclusief emoties. Om een overvloedig leven te leiden, dat wil zeggen: om ervan te genieten met hart en ziel! Mijn cliënt zit grenzeloos verdrietig te zijn … De spons zit overvol, er kan niets meer bij. Veel praten we nog niet. Hij begint met een wandelingetje, elke dag een stukje verder. Stilgezet bij zichzelf moet hij er nu wel aan geloven: luisteren naar de signalen van zijn lichaam en ziel. Een onbepaalde tijd van rust en heel veel tijd om na te denken. En te voelen wat zijn lichaam en ziel hem willen zeggen. Daar ga ik hem bij helpen!

Therapie maakt gelukkig!

03/02/2011 15:28:00

Therapie maakt gelukkig!

Uit Brits onderzoek is gebleken, dat mensen die therapie volgen, gelukkiger zijn dan mensen die promotie maken of een grote geldprijs winnen. Ook al kost therapie tijd, energie en geld, mensen vinden dat ze er rijker van worden!

Wat is er nu bepalend voor je welzijn? Wat maakt je als mens echt gelukkig? Het antwoord is: een ander mens! Iemand die niet alleen fysiek, maar ook van harte en met aandacht voor jou aanwezig is. Je hebt dat nodig vanaf het allereerste begin, om je te kunnen ontwikkelen tot een evenwichtige volwassene met een stevig ik-gevoel.

Een baby komt op de wereld met de aangeboren behoefte aan hechting. Open voor contact en met een verwachtingsvol, nieuwsgierig ‘ja’ tegen het leven.

Hechting vindt plaats door warmte, stemtoon, aanraking en oogcontact. De moeder kijkt de baby in de ogen en dan gebeurt er iets wonderlijks in de neurologie van zowel moeder als kind: dat deel van het brein dat zorgt voor empathie en verbinding, breidt zich uit. In het oogcontact stijgt de vreugde heel snel tot euforische hoogte, te vergelijken met een eerste verliefdheid! En als het verzadigingspunt is bereikt, wendt de kleine het hoofdje af: het is genoeg zo, even rusten. Meermalen herhaalt hetzelfde ritueel zich. Zo oefent het kind verbinding! Het leert liefde incasseren en geven. Na afloop heeft het een diep gevoel van: zij ziet mij, zij voelt mij. Ik doe ertoe. Dat legt de basis voor je welbevinden. Ik-sterkte is onder meer te zien aan de mate waarin iemand oogcontact kan maken en houden met een ander. Een mens wordt happy van de ervaring, gezien te worden. Of beter: gevoeld en gekend te worden. Het Hebreeuwse woord voor liefde is: kennen, want er is weinig verschil tussen je gekend en je geliefd voelen.

David beschrijft dat zo: ‘Ik heb mijn ziel tot rust en stilte gebracht. Als een gespeend kind bij de moeder, zo is mijn ziel in mij’ (Ps. 131).

Het gaat helaas lang niet altijd goed met de hechting in die eerste belangrijke levensjaren. Als de moeder fysiek en psychisch niet voldoende aanwezig kan zijn om de hechtingsbehoefte van haar kind te vervullen, bijvoorbeeld doordat haar aandacht in beslag wordt genomen door ziekte, problemen of rouw. Of wanneer het kind moet opgroeien in een onveilige, grillige omgeving. Dan blijft er een gevoel van spanning en onvervuldheid achter, dat niet vanzelf oplost wanneer het kind ouder wordt. Het kan moeite hebben met het aangaan relaties, omdat het onvoldoende de ervaring heeft meegekregen dat het OK is en dat het zich zeker en veilig kan voelen bij anderen.

Het is – letterlijk – te weinig gezien.

Maar er is goed nieuws: hechtingsschade is ook op latere leeftijd nog te repareren! In een liefdevolle relatie met een voor jou belangrijke ander. Dat kan een ouder iemand zijn, familie, je partner, vriend of vriendin. Je hebt iemand nodig, die niet bang is voor je emoties en die empatisch bij je kan blijven, terwijl je de pijn van het te weinig gehecht zijn verwerkt. In een veilige omgeving kun je je weer leren openstellen voor verbinding en ontvangen wat je tekort gekomen bent. Het mooie is dat er in dat (oog)contact tegelijkertijd fysiek herstel plaatsvindt op neurologisch niveau. Dit specifieke gedeelte van je brein is heel flexibel en blijft je hele leven groeien.

Is er niemand op die manier beschikbaar voor jou in je nabije netwerk, dan kun je ook terecht bij een counsellor. Het genezende effect van therapie zit voor een belangrijk deel in de vertrouwensrelatie die wordt opgebouwd tussen cliënt en counsellor.

Het Verwey-Jonger Instituut heeft een onderzoek gedaan naar de belevingswereld van honderden kinderen en jongeren, in opdracht van het Ministerie van Jeugd en Gezin.

De kinderen gaven aan dat ze het vooral belangrijk vinden dat hun ouders tijd voor hen nemen. Aandacht en een goed gesprek vinden ze veel belangrijker dan meer zakgeld of dat hun vader een grote auto heeft!

En … moeders, nog een belangrijke uitkomst: jullie zijn voor de Nederlandse kinderen de belangrijkste ouder!

Hechten en spiegelen

12/06/2010 18:16:00

Hechten en spiegelen

‘Mamma, ik benhie-ier!’ Mijn jongste staat met zwaaiende armpjes op en neer te springen om mijn aandacht te vangen, terwijl ik druk in gesprek ben met een vriendin.

Het is van jongs af aan een basisbehoefte van ieder mens: de nabijheid een of enkele specifieke personen. Baby’s zijn er van nature op ingesteld een hechte liefdevolle relatie aan te gaan met tenminste één persoon, doorgaans de moeder. Deze relatie biedt het kindje veiligheid, geborgenheid en voldoening. Hechting is heel belangrijk voor de ontwikkeling van een kind en essentieel voor een goede emotionele en sociale ontwikkeling. Het helpt een kind om een eigen persoonlijkheid te ontwikkelen.

Onderzoek heeft uitgewezen dat kinderen die zich veilig hebben kunnen hechten aan een of meer personen in het eerste jaar van hun leven, sociaal-emotioneel beter functioneren dan kinderen die niet die mogelijkheid hebben gehad. Ze kunnen beter omgaan met tegenslagen, hebben een groter gevoel van eigenwaarde, zijn sociaal vaardiger, weerbaarder, leergieriger en minder angstig.

In onze hedendaagse maatschappij wordt het heel sterk gevonden om onafhankelijk en zelfstandig te zijn. Dat je jezelf kunt redden. Op je eigen benen kunt staan. ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid!’ Zorg dat je niet afhankelijk wordt van een man! We zijn allemaal van die doe-het-zelvers geworden. En op veel gebieden lukt het ons dat nog redelijk ook.

Mijn stelling: het is juist een teken en een bron van kracht, als je in staat bent om je tot anderen te wenden voor emotionele steun. Want ook in hun volwassenheid hebben mensen het minstens zo hard nodig om veilig gehecht te zijn en te blijven aan voor hen belangrijke anderen! Volwassenen die zich zeker voelen over hun vangnet, kunnen makkelijker de hand uitsteken en verbinding maken. Ze durven onbekende situaties beter aan, zijn minder bang, maken makkelijker contact en zijn beter bestand tegen tegenslagen. Als ze zich onzeker voelen over steun van anderen, worden ze bang, boos of bazig, of ze vermijden verbinding helemaal en blijven afstandelijk.

Spiegelneuronen

Ons brein, onze hersenen zijn een scheppingswonder op zichzelf. Er is nog niet zo lang geleden een prachtige ontdekking gedaan door wetenschappers: spiegelneuronen. Mensen hebben elkaar nodig voor de ontwikkeling van hun identiteit. Al bij hun geboorte hebben ze zenuwcellen die zich als spiegelneuronen kunnen ontwikkelen. Vanaf onze geboorte doen we elkaar na. Als een baby naar zijn moeder kijkt en glimlacht, dan lacht de moeder meteen terug. Dat is een vorm van ‘spiegelen’, dus in houding en beweging nadoen wat de ander doet. Op dat moment leggen de hersenen van de baby een verband tussen de eigen glimlach en die van moeder, en wordt – pling! alsof er een lichtje aanspringt, - een spiegelneuron voor glimlachen aangemaakt. Mensen leren zichzelf kennen in de ‘spiegel’ van anderen en scheppen op die manier een band met hen.

Als je weinig bent gespiegeld in je leven, hou je altijd een gevoel bij je van: mag ik er wel zijn? Wie ben ik? Zie je me wel? Ben ik in beeld? Zelf heb je dan ook minder goed geleerd om anderen te spiegelen, je in hen te verplaatsen, contact te maken. Spiegelneuronen zijn slimme cellen, die je in staat stellen om anderen te begrijpen. Ze maken je tot een sociaal wezen, een mens in verbinding, in contact met anderen, gebaseerd op liefde. Zo heeft God het bedoeld.

Het is nooit te laat om je spiegelneuronen te activeren! Counselling is in feite een continu spiegelproces. De counsellor stemt zich zoveel mogelijk af op de cliënt en functioneert daarbij als spiegel. Dat uit zich in lichaamshouding, oogcontact, stemgebruik, doorvragen, luisterstiltes en reflecties. Maar ook in: uitdaging, confrontatie, humor.

Kortom, contact van hart tot hart in een setting van rust, privacy en veiligheid.

‘Ben ik in beeld?’ Ja, bij de counsellor ben je voor 200% in beeld. Pling!

Troost

10/25/2010 13:43:00

Troost

Het is 1992. Door het raam zie ik mijn kleuter met zijn fietsje onzacht op de keien duikelen. Oeff! Die geven niet mee. Ik hou mijn adem in en kijk even wat hij doet. Eerst een brulbui, zittend op de stoep. Niemand in de buurt. Dan krabbelt hij op, inspecteert zijn kapotte knie, schrikt en huilt nog even heel hard. Veegt zijn neus af aan zijn mouw, raapt de fiets op en komt zachtjes jammerend met hangend hoofd richting huis gesloft. Terwijl hij de gang in stapt, zwelt het verdriet weer aan tot volle sterkte.

Ik vang hem in mijn armen en wieg hem troostend. ‘Wat is er toch gebeurd, kerel?' doe ik alsof ik niets heb gezien. Ik duw mijn neus in zijn haar en verbijt een lach, omdat ik het eigenlijk wel verbazend vind dat hij weer helemaal opnieuw begint met zijn verdriet. Op straat was het toch al over? 'Ik ben gevàllen met de fiets en ik heb bloe-hoe-hoe-hoed!'

‘Och jongen toch’, beklaag ik hem. Zijn geloei gaat langzamerhand over in nasnikken. Pleister op de knie, snoet poetsen, wat drinken. Ziezo, het ergste leed is geleden.

2010 en wat wijzer geworden. Wanneer is pijn ‘over’? Wat hij bij me kwam halen was troost, want die was er niet op straat! Een kind dat huilt krijgt vaak te horen: ‘Sst, stil maar! Flink zijn, het valt wel méé, kom, een snoepje erop, ziezo, óver!’ Maar welke impliciete boodschappen krijgt een kind dan mee? Niet huilen! (Lees: niet voelen). Als je huilt ben je een watje. Anderen vinden het maar lastig als je pijn hebt. Verstop je tranen of hou ze in, want niet huilen is flink! Het moet snel óver zijn. En: snoepen helpt tegen pijn … (!)

In mijn praktijk spreek ik vaak mensen die zijn vastgelopen in verdriet dat nooit is gevoeld, geuit, toegelaten, erkend, getroost. Ze komen binnen met symptomen van depressie, vage psychosomatische klachten, rusteloosheid, stress. Kampen met voor henzelf onbegrijpelijke reacties op relatief kleine dingen, zoals woedeaanvallen en huilbuien; of voelen zich chronisch doodmoe. Tijdens de gesprekken komen vaak gebeurtenissen naar boven van jaren geleden, die nog steeds een grote impact blijken te hebben. Soms zo intens, dat leven in het nu weinig meer is dan overleven met ‘behulp’ van afweermethodes. Je niet laten kennen, hard werken, alles onder controle houden, verdoving zoeken in roken, drinken, drugs, winkelen, eetbuien (of juist niet eten), seks, computer of TV. Veel mensen zijn een ster geworden in het vinden van manieren om maar geen psychische pijn te hoeven voelen.

Dat helpt hen alleen maar tijdelijk en dan ook nog van de wal in de sloot. Het leven schept het gebeurde telkens weer op je bordje, doordat er triggers langskomen die je oude pijnplek raken. Verdriet is een emotie. Dat woord betekent in het Latijn letterlijk: een beweging van binnen, die naar buiten komt. Mijn verdriet naar buiten brengen … is dat wel veilig? Veel mensen voelen zich kwetsbaar en willen niet het risico nemen om weer gekwetst te worden.

Hoe kunnen we elkaar helpen? Troosten is veel makkelijker dan je denkt. Het is veel meer zijn dan doen. Je weet niet wat je moet zeggen? Vaak zijn er ook helemaal geen woorden. Je hoeft niets op te lossen of te zorgen dat het óvergaat. Je kunt meestal ook helemaal niets doen om iemands geleden pijn ongedaan te maken.

Alle goedbedoelde woorden en adviezen – laat maar. Troosten is niets meer en niets minder dan: er zijn, iemand bijstaan, luisteren en erkenning geven voor de pijn. Voel je medeleven in je hart en wil je helpen dragen? Dan kun je naar de ander toegaan en hem uitnodigen om te komen met zijn verdriet en hem je aandacht en zo nodig je schouder lenen. Zo kan hij een stap zetten naar verwerking en heling. Hoelang het proces duurt, hoe vaak het verdriet opnieuw wordt gevoeld, hangt af van de ernst van de innerlijke verwonding.

Maar één ding is zeker: gehoord, getroost, gevoeld, erkend verdriet wordt op den duur milder, minder scherp, beter te dragen. Er komt gaandeweg rust en berusting voor in de plaats. En bovenal het gevoel er niet alleen voor te staan! Vermijd mensen met verdriet niet, want daarmee vergroot je juist hun pijn. De kernbetekenis van troost is: ik ben bij je, ik sta naast je. Dat is liefde in actie, die verbindt en wonden helpt sluiten.

Relatiecounselling

09/30/2010 16:09:00

Werkt dat nou echt wel zo: dat uitersten elkaar aantrekken en aanvullen?
Of kun je als koppel maar beter zoveel mogelijk op elkaar lijken voor een geslaagde relatie?
Wat denk jij, is er nog hoop voor ons samen, of is het maar het beste om uit elkaar gaan?
Wij willen leren om conflicten en pijnlijke zaken bespreekbaar te maken en dingen goed te maken met elkaar.
Mijn man heeft gezegd dat hij bij mij en de kinderen weg wil ….
We hebben een periode gescheiden geleefd, maar we hebben opnieuw voor elkaar gekozen. We willen met een schone lei beginnen! Kun je ons begeleiden?
Vaak begrijpen we elkaar helemaal niet, we zijn zo verschillend. Wil je ons helpen om beter met elkaar te leren communiceren?
Aan mij ligt het niet! Kun je hem eens goed onder handen nemen?

Dit soort relatievragen komen langs in mijn praktijk. Om te beginnen: dat zekomen, is al hoopgevend! De eerste check die ik doe, is of allebei de partners gemotiveerd zijn om aan de slag te gaan met hun relatie. Als een koppel al jaren samen is en zeker als er ook kinderen zijn, is de relatie vergelijkbaar met een geweven tapijt. Alles van je samen is bijeengebracht en met elkaar vervlochten geraakt. Kinderen, gedeelde ervaringen, gevoelens, familie, bezittingen: trek je aan één draad, dan heeft dat een verstorend effect op het hele tapijt. Raakt er een draad los, dan is dat bedreigend voor de verbondenheid van alle andere. De partners hebben elkaar nodig om de zwakke plekken op te sporen en de draadjes weer aan elkaar te knopen. Heeft een van beide innerlijk of feitelijk al afgehaakt – bijvoorbeeld als er sprake is van een buitenechtelijke relatie - dan is het vooruitzicht somber. Dan richt ik mij in de counselling op de begeleiding en ondersteuning van de achterblijvende partner.

In relatietherapie gaan is een stap die niet zo makkelijk wordt gezet. Maar het beste is om ermee te beginnen als nog niet alle hoop vervlogen, de schade nog herstelbaar en het vertrouwen in elkaar nog terug te winnen is. Als er nog bereidheid is tot vergeven en het maken van een nieuwe start.

Waar ik heel goede ervaringen mee heb, is te beginnen met een paar sessies, waarbij de partners een paar keer om beurten in gesprekstherapie komen. Net als in de rechtspraak geldt ook hier: audite et alteram partem. Hoor ook de andere partij!

Niet zelden gaat bij de intake het hek al van de dam en volgt een lange monoloog.

‘Zo fijn om nou eens eerlijk mijn kant van het hele verhaal te kunnen doen, zonder dat ik bang hoef te zijn dat ik de ander kwets en zonder in de rede te worden gevallen …’

Ik stel me op als neutraal, objectief klankbord. Zo sterk voel ik dan, dat elke medaille twee kanten heeft. Dat het totaalbeeld niet klopt en geen enkele inschatting van de situatie passend is, voordat de hele puzzel compleet is. Ook maakt het vaak pijnlijk duidelijk, hoe ver de partners soms van elkaar verwijderd zijn geraakt. Als ze alleen nog maar de negatieve punten van elkaar kunnen noemen en de sterke, mooie, positieve niet meer zien … Die er toch echt ook altijd nog zijn, zoals mijn observaties me leren tijdens de gesprekken!

Onvoorwaardelijk gehoord worden is het begin van heling. Als beiden het tijd vinden, vervolgen we de therapie gedrieën. Een intensief communicatieproces volgt, waarbij ik de partners op een tactvolle manier met elkaar in contact breng. Omdat ik waak over de veiligheid, praten ze eindelijk zonder ruzie met elkaar. Met gerichte opdrachten voor thuis stimuleer ik ze om ook tussentijds actief met de relatie bezig te blijven.

Prachtig om mensen zo weer ‘naar elkaar toe te werken’! De voldoening is groot, als ze met vallen en opstaan, een lach (ja hoor!) en een traan de weg naar elkaars hart weer terugvinden. Kortom: wacht niet tot het te laat is, maar schakel hulp in zolang je er allebei nog voor wilt gaan!